Болести и штетници

Најчесто поставувано прашање во пчеларството е веројатно “Како можеме да се бориме против болестите и паразитите?”

Спротивно на конвенционалното пчеларство, одговорот не е супа од хемикалии што треба да се испрскаат во кошницата. Одговорот е едноставен, да се има здрава колонија. Со цел да им помогнеме на нашата колонија во борбата против болестите и штетниците, прво треба да разбереме како функционираат болестите и штетниците. Затоа, пред да препорачаме каков било третман, ќе го разгледаме потеклото и причината за болестите.

Во еколошкото пчеларство, секогаш треба да имаме на ум дека со примената на хемотерапевтски мерки како што се антибиотиците секогаш се ризикува опасноста од остатоци. Затоа, за доброто на пчелите, медот и животната средина, секогаш треба да се прибегне кон најприродните и најмалку инвазивните лекови.

Ефикасната одбрана против болеста е едно од најважните достигнувања на пчелната колонија. Имунолошкиот систем на индивидуалната пчела функционира на сличен начин како кај р’бетните животни, иако најефективниот одбранбен механизам што може да доведе до само-заздравување на пчелната колонија е социјалното однесување за отстранување колку што е можно повеќе патогени агенси или паразити од пчелата колонија. Оваа одбрана (намалување на влезот и / или убод) спречува паразитите да продираат во пчелните колонии, или нивно убивање или отстранување. Ако мртвиот организам е премногу голем за да се отстрани, како и со глувците, пчелите целосно го покриваат со прополис. Ова го спречува ослободувањето на патогените при распаѓање на телото. Прополисот исто така се применува во внатрешноста на клетките од потомството пред да се започне со одгледување на новото потомство. Дезинфекција на внатрешноста на клетката се врши со покривање со секреција од мандибулата и прополисот.

Меѓутоа, најважната одбрана против болеста е хигиенското однесување на пчелите. Одбраната против болести кај потомство опфаќа идентификација и отстранување на заразеното потомство. За таа цел пчелите вршат инспекција на секоја клетка од потомците. За пронаоѓање на инфицирана ларва во запечатена клетка, покривката на клетките се отстранува, а секое инфецирано потомство се отстранува и конечно се елиминира од колонијата. Пчеларот ги препознава активностите на одбраната против болести кај потомство од расфрланото потомство на површината. Ако возрасните пчели се разболат, тие или се принудени да ја напуштат колонијата или се губат за време на првиот лет во потрага за храна. Затоа, самолечењето е често возможно со зголемување на активности во лет. Ова може да се започне со летови за потрага по храна или за време на хибернацијата со летови за чистење, иако е можно само ако колонијата е доволно обезбедена со полен и нектар. И покрај овие многу ефикасни одбранбени механизми, болестите, паразитите и деструктивните инсекти можат да претставуваат проблем за пчелните колонии.

Болестите може да се шират со миграција и продажба на колонии, опрема и / или пчели. Со зголемување на глобализацијата, пчелните колонии се транспортираат на големи растојанија, па дури и помеѓу континентите, на тој начин се шират странските видови и нивните болести

БАКТЕРИСКИ БОЛЕСТИ

Американски гнилец (AFB)
Пчеларите во умерените и суптропските региони ширум светот, генерално, го сметаат американскиот гнилец (AFB) за најдеструктивно микробно заболување кое влијае врз пчелното потомство. Болеста не потекнува ниту, пак, била ограничена само во Америка. Таа е широко дистрибуирана секаде каде што се чуваат колониите на Apismellifera. Во тропска Азија, каде што сончевата светлина е изобилна и температурите се релативно високи во текот на целата година, болеста ретко предизвикува сериозно оштетување на пчеларството. Болеста е заразна и патогената бактерија може да остане заспана и повеќе од 50 години.

Причина:

Американскиот гнилец е болест предизвикана од бактерија која формира спори, Paenibacillus larvae, што влијае само врз пчелното потомство; возрасните пчели се безбедни од инфекција. Во почетната фаза на инфекцијата кај колонијата, ќе бидат забележани само неколку мртви постари ларви или кукли. Последователно, ако не се преземат поправни мерки, болеста ќе се прошири во рамките на колонијата и брзо може да се прошири и на други колонии во пчеларникот, како резултат на ограбување,масовно собирање на пчелите работници или загадување предизвикано од манипулации на пчеларот со пчелните семејства. На ист начин патогениот агенс може да се прошири и на други пчеларници. Природниот трансфер главно се одвива во радиус од 1 км околу пчеларникот. Често спорите влегуваат во пчелните колонии преку мед од надвор. Комерцијално достапниот мед може да биде високо контаминиран; Затоа, посебно внимание треба да се посвети на претпријатијата за преработка на мед кои се во близина и места за отстранување на отпад.

Симптоми:

Во почетната фаза на AFB инфекцијата, изолираните затворени клетки од кои не се појави потомството може да се видат на саќето. Покриениот дел на овие мртви клетки се обично потемни од покриениот дел на здравите клетки, потонати и често распукнати. Од друга страна, покриениот дел на здравите клетки од потомството се малку испакнати и целосно затворени. Бидејќи болеста се шири во рамките на колонијата, расфрлани, запечатени и незапечатени клетки од потомствата се расфрлени насекаде и може лесно да се разликува од нормалниот, компактен распоред на здрави клетки од потомство забележани кај здрави колонии. Пчелното потомство погодено од AFB обично е во стадиум на постари затворени ларви или млади кукли, исправени во клетките. Затоа често, испакнат јазик може да се најде со остатокот од телото кое веќе е распаднато. Најпрвин, мртвото потомство е бело по боја, но постепено се менува во светло-кафеава, кафе кафена, и конечно темно кафеава или речиси црна. Конзистентноста на распаѓањето на потомство е мека. Откако мртвото потомство ќе се исуши , тестот не може да се примени. Сувата потомка лежи рамно на долната страна на клеточниот ѕид, внимателно залепена кон него – за разлика од вирусот Iflaviridae. Ова мртво тело обично има црна или темно кафена и е кршливо. Често, може да се види еден фин, пробосцис или јазик на мртвата кукла кој е испакнат од мртвото тело и поставен кон горниот клеточен ѕид.

Контрола:

Во неколку земји каде што пчеларството вклучува големи комерцијални операции, чести, ефикасни инспекциски услуги кои се особено напредни и како и стратегија за “пребарување и уништување” може да се примени во обид да се минимизира штетата во пчеларниците предизвикани од оваа сериозна пчелна болест. Постапката вклучува инспекции на кошници од квалификувани инспектори за пчели. Целата популација на медоносна пчела, која е заразена од американски гнилец, е убиена, а кошниците се дезинфицираат или се уништуваат со горење. Пчелите обично се убиваат со отровен гас, како што се согорувањето на сулфур во прав. Сите мртви пчели, рамки, медот и контаминираната опрема се фрлаат во дупка од 1м x 1м x 1м во земјата. Керозин се истура над купот и се запалува. Кога целиот материјал е потполно изгорен, дупката е внимателно пополнета, за да се спречат пчелите работници кои припаѓаат на здрави колонии од ограбување на преостанатиот контаминиран мед. Иако горенаведениот метод е докажан како ефикасен, практиката на согорување на AFB заразените колонии и опремата е скапа, особено земајќи ги предвид високите трошоци за пчеларството. Уништувањето на саќето со потомството и прехрамбеното саќе е апсолутно неопходно, покрај пчелите, кои се главни носители на спори.

Сувото саќе , без потомство, може да се зачува ако испитувањето на примероците од восок во лабораторијата не открие спори на Paenibacillus. Во тој случај сувото саќе, исто така, мора да биде уништено. Старите кошници треба да се изгорат. Добро зачуваните кошници, сепак, треба да се дезинфицираат. Внатрешниот дел од кошницата, еднаш внимателно исчистен, брзо може да се означи со пламен од гас. Дрвената површина треба да изгледа малку кафеава. Ако ова не е можно, на пр. ако кошницата е направена од пластика, тие треба да се исчистат со 3 до 5 проценти натриум хидроксид. Пред да користите други супстанции за дезинфекција треба да бидете сигурни дека нема остатоци што би можеле да бидат опасни за пчелите или на потрошувачот на обработениот мед. Убиството на пчелите може да се избегне ако се применува методот на вештачко роење. Традиционалниот метод е да се одржува колонијата во темна средина неколку дена. Пчелите се туркаат во деконтаминирана кошница со ново саќе,додека влезот на пчелата е затворен и тие се смесетени во мрачно, по можност сосема ладна соба. Во рок од два дена, пчелите ја искористиле контаминираната храна. Колониите потоа може да се постават или на нивниот поранешен штанд или на растојание од најмалку 3 километри. Ако пчелите се чуваат во мрак три дена го забораваат стариот штанд и можат да бидат сместени било каде
Меѓутоа, на третиот ден, може да дојде до недостаток на храна. Затоа, колониите треба да се хранат. Методот на директно вештачко роење е помалку комплициран. Прво, се подготвува чиста, деконтаминирана кошница. Наместо саќе содржи три до шест дрвени решетки, во зависност од силата на колонијата, обезбедена со лента за восок како стартер за понатамошна конструкција на саќето. Користејќи ја решетката за движење на матицата фиксиран на влезот или над дното на кошницата треба да се спречи исчезнувањето на матицата. Подготвената кошница се поставува на стариот штанд на спремен за санитација. Сега пчелите се туркаат во празна кошница. Три дена подоцна, саќето кое е делумно конструирано од пчелите повторно се отстранува и гори. Саќе со средни решетки подоцна ги заменуваат овие. Сега санитацијата е завршена. Саќето и кошницата на старата колонија се изгорени или деконтаминирани. Во некои земји, пчеларите кои ги уништуваат своите колонии инфицирани со АФБ добиваат компензација, директно од владата или од пчеларски организации.

Европски гнилец (EFB)
Како и со американскиот гнилец, името на оваа бактериска болест е несоодветно. Опсегот на дистрибуција на европскиот гнилец не е ограничен само во Европа, а болеста се наоѓа на сите континенти каде што се чуваат Apismellifera колониите.

Причина:

Патогената бактерија на EFB е Mellissococcus pluton. Има копјеста форма и се случува поединечно, со различни должини, или во кластери. Бактеријата е Грам-позитивна и не формира спори. Додека се познати многу видови на Mellissococcus pluton, сите се тесно поврзани.

Симптоми:

Медните пчелни ларви убиени од EFB се помлади од оние убиени од АFB. Општо земено, заболените ларви умираат кога се на возраст од четири до пет дена или во фаза на свиткување. Бојата на ларвата се менува при распаѓањето и преминува од сјајна бела до бледо жолта, а потоа до кафеава. Кога ќе се исушат, телата на ларвите убиени од EFB, за разлика од телата усмртени од AFB , не се прилепуваат на клеточните ѕидови и можат лесно да се отстранат. Текстурата на телата како гумена, а не кршлива, како и кај AFB. Киселиот мирис може да се открие како резултат на распаднатите ларви. Клиничката слика и миризбата можат да варираат во зависност од видот на другите бактерии кои се вклучени (Bacillus alvei, Streptococcus faecalis, Achromobactereurydice). Друг симптом кој е карактеристичен за EFB е дека повеќето од погодените ларви умираат пред да се затворат нивните клетки. Болните ларви се појавуваат раселени во клетките.
Кога е забележано расфрлано запечатеното и незапечатеното потомство во болна колонија, ова е нормално индикација дека колонијата достигнала сериозна фаза на инфекција и може да биде значително ослабена. Сепак, ова е случај со сите болести на потомството. EFB се пренесува на ист начин како AFB. Melissococcus pluton како трајна форма, не формира спори, но капсули кои се помалку отпорни од спорите на P. larvae. Откривањето на M.pluton обично се врши микробиолошки.

Контрола:

Изборот на EFB контролниот метод зависи од јачината на инфекцијата, односно колку потомни клетки и саќе се заразени. Ако инфекцијата е слаба, често е доволно да се стимулира хигиенското однесување на пчелите. Или тие се поставени на добра локација со храна или се прихрануваат со мед или со шеќерна вода. Уште подобар резултат се постигнува ако поединечното саќе се испрска со раствор од разреден мед . Доколку заразата е посилна, се намалува бројот на патогени во колонијата со отстранување на најинфецираното саќе со потомство. Празното саќе или здравото саќе потоа ги заменува. Бидејќи хигиенското однесување на пчелите е исто така генетски определено, можно е и замена на матицата. Нова матица може да ја зајакне колонијата со тоа што ќе и даде подобра матица за положување јајца, со што ќе го зголеми отпорот кон болеста и ќе го прекине тековниот циклус , што им дава на пчелите доволно време да ги отстранат инфицираните ларви од кошницата. Во сериозни случаи, истите методи може да се користат како за AFB. Понекогаш се бараат хемотерапевтски мерки како што се антибиотиците, но нивната примена секогаш ја загрозува опасноста од остатоци.

ФУНГАЛНА БОЛЕСТ

Варово легло (Ascosphaerosis)
Причина:

Варово легло (Ascosphaerosis) е болест предизвикана од габата Ascosphaeraapis. Како што наведува неговото име, тоа влијае на потомство на пчелите. Оваа габа формира спори само за време на сексуалната репродукција. Инфекцијата со спори на габата обично се забележува кај ларви, која е стара од три до четири дена. Спорите се апсорбираат или преку храна или од површината на телото.

Симптоми:

Првично, мртвите ларви достигнуваат големина како таа на клетката и се покриени со бела мицелија на габата. Потоа, мртвите ларви се мумифицираат, зацврстуваат, се намалуваат и изгледаат како варовити. Бојата на мртвите ларви варира со фазата на растот на мицелијата: прво бела, потоа сива и, конечно, кога плодните тела се формираат, црна. Кога заразата е тешка, голем дел од запечатеното потомство умира и се суши во нивните ќелии. Кога таквото саќе ќе се разниша, мумифицираните ларви создаваат растреперен звук. Во лабораторијата габата може да се идентификува од нејзината морфологија.

Kонтрола:

Како и со другите заболувања кај потомството, пчелите го отстрануваат заразеното потомство со нивното хигиенско однесување (види Европски гнилец), што е особено ефективно за белите мумии. Иако штом се развиваат овошните тела на А. апис, пчелите чистачи ги шират спорите во колонијата со ова однесување. За време на фазата на бела мумија, габата продолжува да се развива на дното на кошницата. Ако мумиите не се отстранат брзо, спорите можат да влезат во клетките од потомството однесени таму со циркулирачки воздух. Пчеларот може да го стимулира хигиенското однесување на пчелите со менување на условите за роење. Во овој поглед, најважно е да се прилагоди големината на кошницата на силата на пчелната колонија. На овој начин пчелите имаат шанса да ги испитаат и исчистат многуте клетки од потомството. Затоа, во повеќето случаи, методот на стимулирање на хигиенското однесување, веќе опишан под европскиот гнилец, е доволен за контрола на варовото легло. Пчеларот треба да осигура дека колонијата има силна работна популација и дека кошницата е добро проветрена и нема акумулирана влага. Во раните фази на инфекцијата варово легло, додавање на млади возрасни работници, комбинирано со хранење на шеќерен сируп, често се покажа како корисно. Во моментов не постои позната успешна хемиска контрола против варово легло. Тоа значи дека хемискиот третман покажува мал ефект за контрола на варово легло. Во повеќето случаи, комерцијализираните супстанции покажуваат позитивен ефект само затоа што се прскаат или се хранат со шеќерна вода како што е опишано погоре.

  ВИРАЛНИ БОЛЕСТИ

Штетата предизвикана од колонии од вирусна инфекција значително варира во зависност од бројни фактори, вклучувајќи го видот на вклучениот вирус, силата на колонијата, временските услови, сезоната и достапноста на храната. Во основа, пчелите се добро заштитени од инфекција со нивната заштитна обвивка на телото и внатрешните органи . Паразитските грини кои ја цицаат крвта на пчелите, сепак, можат да навлезат и покрај оваа заштита. Затоа, зголемената зараза од паразити е често придружена со зголемена вирусна инфекција. Малку познати вируси како што се Acute Paralyses Bee Virus (APBV), и Deformed Wing Virus (DWV) може да станат се повеќе деструктивни во иднина. Бидејќи не е познато за животниот циклус и патогеноста на повеќето вирусни болести, постојат само неколку начини за нивно контролирање. Затоа,во однос на оваа ситуација, е опишан само најраспространетиот вид вирусот Iflaviridae.

Iflaviridae вирус
Симптоми:

Теренска инспекција за да се утврди дали патогениот вирус инфицирал колонија може лесно да се изврши во однос на симптомите. Заболените ларви не успеваат да се движат по четири дена; тие остануваат испружени на нивните грбови во нивните клетки (различни позиции од оние позиции на ларви инфецирани од Европскиот гнилец. Предниот дел на ларвата, кој се состои од неговата глава и градниот кош, е првиот дел од телото кој ја менува бојата, од бела до бледо жолта и конечно до темно кафеава и црна. Отстранувајќи ги ларвите од нивната клетка, инспекторот лесно може да забележи дека нивната кожа е доста тешка и дека содржина е водена, заразената ларва има појава на мало, водено тело.Мртвите ларви кои остануваат во рамките на нивните клетки на крајот се сушат и телото се лепи лабаво до клеточниот под.

Контрола:

Ниту еден хемотерапевтски агенс не е ефикасен во спречувањето или контролирањето на Iflaviridae вирусот. Колониите често се опоравуваат од инфекцијата без интервенција на пчелар, особено ако инфекцијата не е нова во географската област. Ова главно зависи од хигиенското однесување на пчелите, кое може да се стимулира и други заболувања на потомството (видете Европски гнилец). Бидејќи болеста обично се јавува кога колонијата е под стрес (недостаток на храна, простор за складирање храна, неповолни климатски услови како што се влажни во текот на дождливата или ладна сезона, нехигиенска кошница, слаба матица, зараза со други болести итн.), пчеларот треба да се справи со тешките случаи со отстранување на инфицираното саќе со потомство и преземање на други мерки за управување за да се врати силата на колонијата, како што се обезбедување на храна и додавање на пчели работнички. Ако има екстремно силна зараза, може да биде пригодно да се примени методот на вештачки рој, како и за американскиот гнилец.

Протозоа болест

Нозема (Носемоза)
Ноземата обично се смета за една од најдеструктивната болести кај возрасните пчели, кои влијаат врз работниците, матиците и трутовите. Сериозно засегнатите работни пчели не можат да летаат и може да ползат на влезот на кошницата или да застанат треперејќи на врвот на рамките. Пчелите се чини дека физиолошки стареат: нивниот животен век е многу скратен и нивните хипофарингеални жлезди се влошуваат, резултатот е брзото намалување на силата на колонијата. Други важни ефекти се невообичаено високите стапки на зимски загуби и на матицата. Во подрачја со изразени долги периоди на ограничувања на лет, односно нема можности за летање дури и за еден ден, инфекцијата лесно достигнува тешка фаза што видливо влијае на силата на колонијата. Помалку очигледни нивоа на инфекции во другите климатски услови често не се откриваат. Штетата предизвикана од Нозема болеста не треба да се проценува според нејзиниот ефект врз индивидуалните колонии, бидејќи колективно може да предизвика големи загуби во пчеларството.

Причина:

Оваа болест е предизвикана од протозоанот Nosemaapis, чии спори од 5 до 7 мм ги напаѓаат пчелите, се апсорбираат со храната и се размножуваат во стомакот. По пробивањето во цревниот ѕид клетките се размножуваат со формирање на нови спори кои ги инфицираат новите цревни клетки или може да се дефецираат . Исхраната на пчелите е нарушена, особено протеинскиот метаболизам.

Симптоми:

За жал, не постои сигурен дијагностички симптом кој што овозможува инфецираната пчела да биде идентификувана без да биде убие, ниту пак пчеларот може да препознае инфицирана матица. Меѓутоа, во тешки случаи на инфекција, понекогаш е можно да се одделат здрави од заболените пчели, абдоменот на инфициран работник кој често отекува и има сјај . При дисекција, индивидуалните кружни констрикции во алиментарните канали на неинфицираните пчели се јасно видливи, додека состојбата не може да се види јасно кај заболените пчели. Лесна сепарација, по убиството, на првите абдоминални сегменти со прицврстување на цревата, што покажува бела боја ако е силно инфицирано, наспроти нормалната транспарентна, потемна боја на сива / окер, ако не постои или има само мала инфекција. Најсигурен метод за откривање на Нозема болеста вклучува лабораториски процедури со користење на микроскоп за дијагностицирање. Едноставен дијагностички метод кој се користи за возрасни работници е да користи примерок од 20 заразени работници. Пчелите се убиваат, а нивните абдомени се отстрануваат и се мелат во вода (2 до 3 ml по примерок). Потоа дел од пчелните абдомени се гледа под микроскоп. Доколку болеста е присутна, ќе бидат забележани разумни големи индивидуални бацилоидни спори со светли, флуоресцентни рабови .

Во визуелното поле на микроскопот, со зголемување од 400 пати, до 20 спори укажуваат на слаба, 20 до 100 средна и 100 и потешка зараза. Во продуктивното пчеларство, секогаш е потребна здрава матица со добра способност за положување јајца, и затоа Нозема кај матиците е критична. Способноста за положување на јајца на матицата може да се намали што може да ја поттикне нејзината заменка. Таа, исто така, може да стане главна причина за ширење на болеста во рамките на колонијата. Од друга страна, пчеларите природно се колебаат дали да ги уништат матиците доколку се несигурни дека се заразени. Микроскопската инспекција на нејзините фекалии овозможува да се потврди присуството или отсуството на болеста кај матицата. Сместена во садот Петри, матицата ќе дефецира околу еден час, изметот се појавува во вид на безбојни капки или јасна течност. Оваа течност може да се испита под микроскоп за присуство на спори, без понатамошна подготовка (види Прирачник за дијагностика на OIE, 2004).

Контрола:

Ноземата најдобро може да се контролира со одржување на колониите колку што е можно посилни и отстранување на можните причини за стрес. Колониите и пчеларниците треба да добијат соодветна вентилација и заштита од студ и од влажност. Пчелите треба да имаат можност редовно да се хранат со цел да се дефекатираат. Ова го спречува ширењето на спорите во рамките на колонијата. Пчеларите исто така треба да обезбедат дека нивните колонии и матици доаѓаат од локации без болести.Опремата за кошниците за која постои сомневање дека е контаминирана со Nosemaapis треба да биде целосно деконтаминирана, по можност со топлина и дезинсекција. Најдобрата превенција е да се смени саќето еднаш на секои две години. Во текот на нормалната обработка на восок, спорите на Ноземата се уништени.

Паразитски пчелни црви

Паразитски пчелни крлежи
Целокупниот ефект на вароа инфестацијата е да ги ослабне колониите на пчелите и со тоа да се намали производството на мед. Повремено во A. melllfera тешката инфестација може да предизвика напуштање на кошницата. Денес овој паразит се наоѓа низ целиот свет, освен во Австралија и Јужен Остров на Нов Зеланд.

Причина:

Вароа деструкторот ( Varroajacobsonii) е прилично голем, во споредба со другите видови на црвци, и може да се види со голо око. Обликот на возрасната женка е препознатлив: забележано од горе, ширината на телото јасно се гледа дека е поголема од должината, односно околу 1,6 х 1,1 мм. Црвот е со црвеникаво-кафеава во боја и сјајна и телото е дорсовентрално рамно покриено со кратки влакна . Возрасните женки на вароа деструкторот се наоѓаат внатре во клетките на потомството или брзо се движат на површината на саќето. Индивидуалните црвци често се гледаат како цврсто се прилепуваат кон телото на возрасните пчели, главно на абдоменот, каде што сегментите се преклопуваат, помеѓу градниот кош и абдоменот и на вентралниот влез. Возрасни мажјаци и незрели фази на двата пола (јајце, протонимф и деутеронимф), најчесто не се гледаат надвор од клетките на потомството. Сите незрели фази на паразитот живеат во клетките на потомството. Тие може да се набљудуваат кога ќе се отворат инфицираните клетки, а потомството внимателно се отстранува. Незрелите црвци се светло бели и возрасните женки се кафеави, додека машките црвци се помали од женките и ретко се видливи, бидејќи тие се наоѓаат само во внатрешните клетки.

Симптоми:

Вароата предизвикува штета на пчелите со директно хранење. Возрасната женка ја пробива меката интерсегментална мембрана на пчелите и ја впива пчелината хемолимфа (‘крв’). Возрасната пчела, сепак, е оштетена само ако заразата е тешка. Вароазисот е болест на потомството. Ако повеќе од еден паразитен женски црв ја напаѓа клеточната клетка, се случува распаѓање или деформации на потомството, вклучувајќи скратен стомак или деформирани крилја. Ако само еден црв напаѓа симптомите на клетките, може да не се видливи, иако животниот век на пчелите е значително скратен. Покрај тоа, однесувањето на пчелата може да биде нарушено, на пр. во ориентација или при собирање на храна. Инфицираните пчели често имаат намалено масно тело кое го попречува функционирањето на нивните жлезди или ја зголемува нивната подложност кон пестициди. Производството на сперма кај трутовите може значително да се намали. Варозата е мулти-факторско заболување. Вирусните болести кои може да предизвикаат мала штета пред заразата од вароа,која често ги придружуваат. Нормално, егзоскелетот ги штити пчелите од многу вирусни инфекции. Сепак, црвите ја пробиваат оваа природна бариера со пренесување на вируси или стимулирање на размножување на вирусите со плунка. За возврат вирусите изгледа дека го забрзуваат развојот на варозата, зголемувајќи ја вирулентноста на паразитот.

Другите болести, како што се ноземата и вирусот Iflaviridae, имаат слични ефекти. Покрај тоа, неповолните климатски услови или недоволните резерви на полен и нектар може да го зголемат процесот на дезинтеграција. Без третман, колониите нормално умираат по две до три години, грешките, исто така, може да предизвикаат колапс на колониите. Колониите уништени од вароата честопати остануваат само со неколку пчели и матица, другите пчели што починале за време на барањето храна или залутале во соседните колонии, каде популацијата на црвите може да се зголеми пред да ги убијат овие колонии. На овој начин црвите може да предизвикаат смрт на колонии, како во некој вид домино ефект. Присуството на возрасни пчели со деформирани крилја, ползење на површината на саќето или во близина на влезот на кошницата, обично укажува на доцната фаза на зараза на тешки инфекции. Неколку други методи може да се користат за откривање на црвци. Најсигурен, можеби начин кој најмногу одзема време, е директно земање мостри со случајно отворање на клетките од потомците, особено на трутовите. Колку е постара ларвата / кукли (pupae) толку е полесно оваа процедура. Потомството се отстранува од ќелијата со фини форцепси и клетката се проверува за присуство на црвци. Помеѓу 100 и 200 клетки мора да се отворат пред да се изврши проценка на нивото на заразената инфекција. За да ги испитаат возрасните пчели, пчелите кои се заробени во саќето се ставаат во тегли, во кои има хлороформ, етер или алкохол на парче од памучна вата. Пчелите се затруени и црвците ползат на стаклениот ѕид. Пчелите кои се враќаат од потрага по храна може исто така да бидат фатени со рака на влезот на кошницата и да се држат наспроти сончевата светлина; може да се видат сите црвци прицврстени на абдомите на пчелите може да се видат со голо око. Друг метод е да се користи специјално конструирани цинкови, пластични или дрвени плочки, со големина исто како онаа на долната плоча, со бел или светло обоен под. Плочите, опремени со решетка помала од 2 мм фиксирана на околу 1 см над подот , е поставена на долните плочки од кошницата и се проверуваат еден до три дена подоцна за присуство на мртви црвци.

Параванот ги спречува пчелите да ги отстранат мртвите паразити од кошницата (види Прирачник за дијагностика на ОИЕ, 2004). Контролата на Вароа деструкторот е една од најтешките задачи со кои се соочуваат апикултурата и пчеларите низ целиот свет. Црвците се многу успешни паразити, чија животна историја е добро синхронизирана со онаа на нејзиниот домаќин. Во моментов се достапни два главни пристапи кон нејзината контрола: техники за хемиска контрола и техники на манипулација, кои понекогаш се нарекуваат “биолошка контрола”. Хемиската контрола создава ризик од контаминација на медот, акумулација на остатоци во кошницата и токсични ефекти врз пчелите, па затоа ќе се фокусираме на органските методи. Ако примената на хемиски супстанции не може да се избегне, истата треба да се започне само по собирањето на мед, односно по екстракција на медната комора, односно на саќето. Ова е единствениот начин да се избегнат штетните остатоци.

Органски киселини:

Повеќето органски киселини се природни компоненти на мед. Во повеќето земји, фиксни максимални граници за остатоците не се утврдени . Очигледно, предозирањето може да го прекисели медот и да го промени неговиот вкус. Исто така, треба да се избегнува предозирањето за да се избегне оштетувањето на пчелите. Оние што ракуваат со киселина треба да бидат свесни за ризиците и да носат заштитна облека. Мравја киселина е најсилната органска киселина и може да предизвика екстремно тешки изгореници на кожата ако дојде во допир со кожата. Кожата и очите мора да бидат доволно заштитени додека се подготвува киселината и за време на нејзината примена. Покрај тоа, кофа со вода треба да се чува во близина, за да служи како “апарат за гаснење пожар”. Треба да барате вода кога киселина е веќе е на облеката или кожата и која може да резултира со длабоки рани. Истото важи и за оксалната киселина. Тука е потребна посебна претпазливост при подготовка на растворот со кристална форма. За да се избегне вдишување, мора да се носи специјална маска за уста.

Мравја киселина

Мравјата киселина може да убие некои од црвците во запечатените во клетки со потомство. Се препорачува мравјата киселина да испарува во колонии со запечатено потомство најмалку две до три недели. На овој начин, црвците што се појавуваат во потомството исто така ќе бидат убиени. Различни апликатори се покажаа ефикасни за оваа намена. Мал контејнер опремен со фитил или хартиен филтер е наполнет со 200 ml од 85% мравја киселина за да испари најмалку 14 дена. Количината за испарување може да се регулира со должина на фитилот или големината на хартијата. Контејнерот е поставен на врвовите на саќето, во празниот горен дел или по извлекување на саќето, во празниот простор. Надворешната температура не треба да биде помала од 12 ° C (54 ° F) и не повеќе од 25 ° C (77 ° F). Мравјата киселина треба да се внесе во колонијата само доцна попладне за да се избегне оштетувањето на пчелите и потомството. Дополнително, физиолошката толеранција е подобрена доколку влезната дупка е широко отворена. Полесен начин за воведување на мравја киселина е употребата на сунѓер или сличен абсорбирачки материјал. Растворот од 3 ml од 60% мравја киселина се нанесува на сунѓересто ткиво по саќе (големина Лангстрот). Количината мора соодветно да се намали за помали големини на саќе. Решетката фиксирана над ткивата на дното на кошницата, ќе ги спречи пчелите да не се изгорат со киселината. Решетката треба да биде што е можно подалеку од потомството. Апликацијата може да се повтори три до четири пати во интервали од најмалку седум дена.

Оксална киселина:

Спротивно на мравјата киселина, оксалната киселина не дејствува преку испарување, но преку контакт со пчелите. Триесет и пет грама кристално оксална киселина (дихидрат) се разредува во еден литар шеќерна вода (1: 1). При ракување со кристалната киселина треба да се преземат посебни мерки на претпазливост поради ризиците по здравјето. Заштитни очила и ракавици , заедно со соодветен заштитник за уста треба да се употребат. Во зависност од големината на колонијата 20 до 30 мл течност по комора се распрскува на пчелите. Повторувањето на третманот може да доведе до оштетување на пчелите. Апликаторите се достапни со кои киселината може да се испари.

Млечна киселина

Млечната киселина е потолерантна кај пчелите и не предизвикува проблеми во потоплите климатски зони. Недостаток е тоа што секое саќе мора да се извади за да се испрскаат пчелите со киселина. Дозата која се применува по саќе е 8 ml од 15 проценти на киселина. Овој третман може да се повтори неколку пати во интервал од седум дена.

Етерични масла

Единственото етерично масло кое е доволно ефективно против вароата е тимол.Thymol Тимол може да се примени како комерцијално достапен и веќе подготвен препарат или во кристална форма. За таа цел, 0,5 мг тимол по пчела се става на газа и се остава на саќето на неколку недели. На овој начин ќе бидат опфатени црвците кои излегуваат од потомството.

Контрола со манипулација

Вароата зависи од пчелното потомство и целтта да го завршат развојниот циклус. Бидејќи вароата ги претпочита потомството на трутовите отколку потомството на работниците , на колониите им се даваат празни рамки, кои ќе ги исполнат (ќе се размножат) со потомство на трутови . Кога клетките се запечатени, рамките, кои содржат вароа заробени во внатрешноста на клетките, може да се отстранат и уништат. Вароата исто така, може да биде заробена во рамките со потомство на пчели работници со користење на вертикални решетки за спречување на движење на матицата во кошници со едно ниво. Кралицата е ограничена и е дозволено да положува јајца само во една рамка. Женските паразити во колонијата ќе бидат привлечени од оваа рамка со потомство, која, кога клетките ќе се затворат, се отстранува од колонијата, така што клетките со потомството заразени од паразитите, може да бидат уништени.

Извори: Организација за храна и земјоделство на Обединетите Нации

Live and Let Bee 2017. Сите права се задржани.

Live and Let Bee
За проектот
Партнери
Еколошко пчеларство во земјите партнери
- Турција
- Македонија
- Велика Британија
- Холандија
Контакт

Животот на пчелите
Моменталната состојба на пчелите
Животот на пчелите

Еколошко пчеларство
Колонија
Видови на кошници
Ефекти од пестицидите
Болести и штетници
Одржлива употреба на пчелни производи

Што може да сториме?
Почетници
Хобисти
Пчелари
Потрошувачи и жители на градовите
Општини
Политичари

 

 

 

 

Финансирано од Еразмус+ програма на Европската Унија. Сепак, Европската Комисија и Турската Национална Агенција не се одговорни за информациите содржани овде.